Sayı 172
Uzun ve yüklü bir bülten ✍️
Selam. Önünüzde uzun ve yüklü bir sayı var. “Şimdi öylesini kafam kaldırmaz” diyen olursa, kıra döke hazırladığımız Haftayı Puanlıyoruz serisi için Instagram’a bakabilir.
Bu arada, yıllardır Bi’ Gidene Soralım podcast’iyle ‘kulaklarımıza konuk olan’ Emre Onar bir newsletter yayınlamaya başlamış. Göz atmak isteyeceğiniz bir iş: Radara Takılanlar
💫 Sürekli “ünlü arkadaşlarım var” deme ihtiyacı hisseden, sohbetlerini genellikle bu bilgi üzerine kuran insanlar vardır ya, mutlaka bir iki tanesiyle karşılaşmışsınızdır. Anlam veremezsiniz bu ihtiyaca ama çok da yargılamazsınız; kendi hikayesi olmayanlar klasörüne ekler geçersiniz. Bunun bir benzeri işte ünlüsüz yapamayan markalar. Ünlü kullanımı elbette pazarlama iletişiminin en etkili enstrümanlarından biri ama şöyle bir durum var: Bu ikili arasındaki denge iyiden iyiye markalar aleyhinde bozulmuş gibi görünüyor.
Bültene bu şekil bir giriş yapmamızın nedeni, İsmail Seval‘in LinkedIn’deki şu paylaşımı. Yazıdan kısa bir bölüm:
“... İletişimlerde kendilerini dev bir ünlü görselinin altına kuru bir sloganla iliştirmelerine, ürünlerini bir prop gibi konumlandırmalarına biraz içerliyorum. Ezcümle tavsiyem, markalarımızın kendilerine ve büyük fikirlerine daha çok güvenmesi, ünlülerin ünlerini amaç değil bir akıl çelme unsuru olarak görmesi.”
Olan biten
🏔 Geride bıraktığımız haftanın en sıcak konularından biri Dünya Ekonomik Forumu ve oradan yayılan endişelerdi. Dağdan yuvarlanıp önümüze düşen meseleler de var elbette ama “Davos’ta kapitalizme yeni tampon arayışı” temalı bir aneliz şelalesi hazırlanıyor. Belki özel sayıya dönüşür diye şimdilik girmeyelim.
🧐 Donald Trump‘la iyi ilişkiler içinde olmaya gayret eden tekno-feodaller yeni bir sınavın eşiğinde: ICE polisinin sınırları aşan sertlikteki uygulamaları, bolca göçmen istihdam eden teknoloji devlerini arada bırakacak. Sihirli kelime ‘denge’. OpenAI CEO’su Sam Altman’ın şirket içi Slack mesajı da bunun bir göstergesi. ICE uygulamalarının fazla ileri gittiğini belirten Altman, ABD’yi ve demokrasiyi sevdiğini lakin “aşırıya kaçana karşı çıkmanın da vatanseverlik görevi” olduğunu vurguladı. Tabii ki araya Trump’a olan saygısını sıkıştırmayı ihmal etmedi.
😑 Davos uyarılarını destekler nitelikte bir çalışma: Edelman Trust Barometer raporunun yenisi geldi. Küresel ölçekte kutuplaşma ve kendi kabuğuna çekilme vurgusu yapılan rapora göre tüketicilerin %70’i, kendisinden farklı yaşam tarzlarına, kökenlere veya politik görüşlere sahip insanlara karşı ya mesafeli ya da açıkça güvensiz. Ad Just Brand’de güzel bir özetini bulabilirsiniz. Oradan bir cümle:
Yüksek gelir grubundakilerin %61’i kurumlara güven duyduğunu belirtirken, bu oran daha düşük gelir grubunda %48’e geriliyor.
📲 Önceki sayıda da bahsi geçen mikro dizi formatına dair yeni ve büyük sayılacak bir gelişme var. TikTok tamamen mikro dizi odaklı yeni bir mobil uygulama yayınladı. PineDrama adlı ücretsiz uygulamadaki tüm videolar kurgusal seri içeriklerden oluşuyor. Her bölüm yaklaşık 1 dakika uzunluğunda. İlk etapta Amerika ve Brezilya’da kullanıma sunulan PineDrama’nın diğer ülkelere ne zaman açılacağı net değil.
Net olan şey şu ki, TikTok bu işe girdiyse ortam ısınacak demektir.
📲 TikTok’un bu hamlesi (sebep sonuç ilişkisinden bağımsız olarak) algoritmaların gölgesinde sınırsız kaydırmacalı içerik tüketim alışkanlığına dur deme isteğiyle de ilişkili. Ara ara “insanlar sosyal medyadan bıktı” temalı haberler okuyoruz ama bunların ne kadarı veriye ne kadarı temenniye bağlı bilemiyoruz. Son olarak Dazed “Is 2026 the year we all go analogue?” başlıklı bir haber paylaştı mesela.
INFLY‘da da benzer damardan “Yeni nesil içerik tüketim alışkanlığı: Media to consume instead of doomscrolling” başlığıyla kısa bir özet var.
💰 Kaby Lame ismi çoğunuz için bir şey ifade etmiyordur muhtemelen ama basit olanı kutsayan videoları illaki önünüze düşmüştür. TikTok’un en çok takip edilen içerik üreticisi olan Kaby, kendi şirketi Step Distinctive’deki hisselerinin bir kısmını ABD’de işlem gören Rich Sparkle Holdings’e yaklaşık 900 milyon dolara sattı. Bu anlaşma Rich Sparkle’a Kaby’nin markasının 36 ay boyunca global ticari haklarını (marka ortaklıkları, ürün lisanslama, e-ticaret vb.) devrediyor. Kendisi şirkette hissedar olarak kalmaya devam edecek.
Fabrikadaki işinden atıldıktan sonra Covid-19 pandemi döneminde videolar çekmeye başlayan Kaby’nin bugün farklı platformlarda toplam 360 milyon takipçisi bulunuyor.
900 milyon dolar bugünkü kurla yaklaşık 39 milyar TL yapıyor. Yani vadeli hesaba yatırılsa aylık 1,3 milyar TL civarında faiz geliri var. (Bkz: Hesaplayan adamlar)
🚫 TikTok demişken İstanbul İnternet Kafeciler Esnaf Odası‘nın yaptığı suç duyurusunu da not etmiş olalım. Oda, içeriklerin kamu güvenliği ve çocukların üstün yararı açısından ciddi risk oluşturduğunu belirterek platformun kapatılmasını talep etti.
🏖 TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) Türkiye’de faaliyet gösterdiği halde vergi mükellefiyeti tesis etmeyen, idari denetim ve yaptırımlara tabi olmayan, Türkiye Cumhuriyeti Makamlarınca denetlenemeyen seyahat portallarına erişim engeli getirilmesi amacıyla dava açtı. Pakette Airbnb, Expedia, Agoda, Trip.com ve Hotels.com da var.
🛒 Bu arada önceki hafta Rekabet Kurumu tarafından ofisi basılan Çinli alışveriş devi Temu, Türkiye’ye yurtdışı satışlarını kapattı ve yalnızca Türkiye’deki depodan gönderilen ürünlerini listelemeye başladı.
Bir başka Çinli Shein de Türkiye’deki satış faaliyetlerini geçici bir süreyle durdurduğunu açıkladı.
🛒 Amazon büyük gürültüyle açtığı kasiyersiz Amazon Go mağazalarından beklediği ölçeklenebilir başarıyı yakalayamadığı gerekçesiyle bu formatı büyük ölçüde rafa kaldırma kararı aldı. Yüksek teknolojiyle donatılmış, temassız alışveriş deneyimi sunan 14 adet Go mağazası, maliyetler ve sınırlı müşteri ilgisi nedeniyle sürdürülebilir görülmedi.
58 Amazon Fresh dükkanını da kapatma kararı alan şirket bundan sonra hızlı teslimat işine ağırlık verecek.
💰 Meta, Instagram, Facebook ve WhatsApp için premium abonelik paketlerini test etmeye başlayacağını açıkladı. Standart uygulama deneyimi herkese ücretsiz kalacak ama ücretli üyelikle kullanıcılar premium özelliklere, gelişmiş yapay zekâ araçlarına ve ek kontrollere erişebilecek.
Instagram, Facebook ve WhatsApp’ta ortak abonelik paketi olmayacak, her biri için kendi özelliklerine göre paketler test edilecek.
👋 Pinterest, kaynaklarını yapay zekâ stratejisine kaydırmak için iş gücünün yaklaşık %15’lik bir kısmıyla yollarını ayıracağını açıkladı.
🚫 Anti-AI bu yılın en tartışılan meselelerinden biri olacak gibi görünüyor. Çizgi roman ve film fuarı San Diego Comic Con da bu konuda tavrını netleştirdi: Etkinliğin sanat bölümünde yapay zekâ ile üretilmiş çalışmalara yer verilmeyecek.
👶 Spotify iletişimde açıkhavaya yoğunlaşmaya devam ediyor. Bu kez de Grammy Ödülleri’ne aday olan bazı şarkıcıların çocukluk fotoğraflarını doğup büyüdükleri mahallelerde sergilediği bir kampanyaya başladı.
Haftanın akılda kalan reklam filmleri
🎬 Robots Become Jealous of Kia EV
Kia, Innocean Australia
🎬 Springe 26 Collection Featuring Lisa
NikeSKIMS,
🎬 Seal the Deal
FCA, M+C Saatchi Group
🎬 Work Your Magic
Canva x Siegfried & Joy, Stink Studios
Yeni anlaşmalar
Alaaddin 🤝 Feast
Liberté İstanbul 🤝 Garenta, Praticar
Dude Table 🤝 LAV Horeca
Contactplus 🤝 General Mobile Türkiye
Update İletişim 🤝 Orka Banyo
Medyaevi 🤝 ATA Yatırım
Canyaş İletişim 🤝 İşbir Holding, Novamer Otomotiv
PR House 🤝 Anavarza Bal
WPP Media 🤝 ALJ Türkiye
Araştırma ve raporlar
Meditopia’dan 2025 raporu: Türkiye’de çalışanların wellbeing’i risk altında >> Bigumigu
PwC, 29. Küresel CEO Araştırması sonuçlarını açıkladı >> Fintechtime
Who really controls advertising in 2026? >> AdAge
Loneliness is killing the workplace. Here’s why — and what to do about it >> Quartz
İpuçları
Mimar ve iç mimarlar sosyal medyayı nasıl kullanmalı? >> Instagram
What shopper influenceability means for FMCG growth: Tesco Media study >> WARC
How alternative revenue streams are expanding creator opportunities >> Later
Yer işaretleri
🔸️Anı yakaladığını sanan ama anın ne söylediğini hiç duymayan markalar | Videonun viral etkisini gören markalar da treni kaçırmak istemediler ancak görüntü çok netti: Sürüsünden ayrılan bir pengueni sürü halinde iletişime taşıyan markalar… >> Marketing Türkiye
🔸️Sosyal medya fenomenleri nasıl lobiciliğin yüzü oldu? | Washington politikalarına etki etmek için lobicilerle çalışan şirketler ve devletler artık genç ve muhafazakâr Z kuşağı influencer’lara ödeme yapmaya başladı. >> Aposto
🔸️Do you Yahoo? How the 30-year-old internet brand is reimagining its voice | Marketing execs are focused on modernizing a brand that already had a “self-aware sense of humor.” >> Marketing Brew
🔸️Super Bowl, World Cup, Olympics: Putting fan opportunities in focus | Here are the takeaways I keep thinking about as the world’s biggest fan moments approach: >> Muse by Clios
🔸️Why OpenAI’s ad announcement should worry retail media networks | I’ve developed a framework for identifying lasting change in retail, and it comes down to five conditions that must all be present: pain, technology, frictionlessness, culture, and economics. AI-enabled shopping, while not yet in its “final form” as a fully agentic shopping assistant, is rapidly checking off the boxes. >> The Drum
🔸️Are ‘chaotic’ client data silos responsible for billions in wasted media? | It’s no secret that wasted ad spending in digital media is a huge problem. New data from global media consultant and analytics firm ID Comms suggests that clients and their siloed and “chaotic” data environments may be at the root of the problem. >> MediaPost
🔸️İnsanlar neden çocuk yapmıyor? | Artık nüfusun azımsanmayacak bir kısmı aileden başka bir şeyler anlıyor. >> Fayn Studio
Jobtogo ile Dışarıdaki Ofis
☕💻 Kendi alanındaki uzmanlığına güvendiğimiz, sevip saydığımız bazı isimlere ofis veya ev dışındaki çalışma düzenlerine dair kısa sorular yönelttiğimiz bir seri bu.
Yeni konuğumuz bilgisayarını koyabileceği hemen her yerde çalışma becerisine sahip olan Brand Planet kurucusu Şahin Sezer Dinçer.
Dışarıdaki Ofis serisi, Jobtogo’nun katkılarıyla Haylayt tarafından hazırlandı. Jobtogo, şirketlerin yetenek tedariğinde yaşadığı sorunları çözen uçtan uca bir freelancer platformudur. Geniş ve yetkin freelancer havuzuna hızlı erişim, yasal uyumlu faturalandırma, proje takibi, güvenli ödeme ve sözleşme süreçleriyle şirketlerin daha esnek, hafif ve dinamik yapılara dönüşmesini sağlar. Tanışmak isterseniz >> Jobtogo.co
Şahin’in dışarıdaki ofis(ler)i
Kaç yıldır ‘dışarılarda’sın? Pandemiden beri mi yoksa öncesi de var mı?
🗨 Aslında pandemiden değil… 2023’ten beri. Daha doğrusu kendi işimi kurduğumdan beri. Çünkü o noktada şunu fark ettim: “Ofis” dediğimiz yer bazen sadece bir masa değil, bir yerden bir yere akan hayatın tam ortası.
Üretkenlik yönünden sıralar mısın: ev, ofis, dışarılar.
🗨 Üretkenlik olarak dürüst sıralama şu: Ev, ofis, dışarılar. Çünkü dışarıda üretmek mümkün ama odak çok kolay bölünüyor. Bende dışarı daha çok “toplama” yeri: Veri, gözlem, insan, durum, akış…
Ev ve ofisten sonra üçüncü çalışma mekân(lar)ın neresi? “Onu orada buluruz” denilen yerler yani.
🗨 Ben genelde iki yerde görünürüm:
Birçok şirketin ofisinde (iş birliği / toplantı / proje gereği)
Büyük AVM’lerin içindeki cafelerde (priz var, masa var, hayat akıyor)
Yani “Şahin’i nerede buluruz?” sorusunun cevabı çoğu zaman kalabalığın olduğu ama çalışmaya elveren yerler.
Sürekli kulaklık mı yoksa ‘biraz iş, biraz gözlem’ mi?
🗨 Bende işin doğası gereği gözlem daha ağır basıyor. Çünkü benim işim sadece üretmek değil; olabildiğince fazla insanı izlemek, anlamak, öğrenmek ve yorumlamak. Hatta içeriklerde olmazsa olmaz olan “Brand Planet Yorumluyor” kısmı… Tam olarak bu gözlemin eseri.
Çok çok konsantre olman gerektiğinde kulaklıkta son ses açtığın şarkı ya da sanatçı?
🗨 Bu sorunun net cevabı var: Sagopa. Bazen de modumu değiştirmek için daha hareketli ama biraz “absürt” şarkılar açıyorum. Çünkü bazen odaklanmak için sakinleşmek değil zihni başka bir frekansa geçirmek gerekiyor.
Son birkaç ay içinde ‘keşfettiğin’ yeni bir iki yer?
🗨 Influencer etkinlikleri sağolsun, son aylarda epey farklı mekân keşfettim. Beyoğlu, Şişli taraflarında enteresan yerler öğrendim. Ama atmosfer olarak bir tanesi net aklımda: Petra Roasting. Elif sayesinde girdim, ortamını baya sevdim.
Yaşadığın şehrin ‘dışarıları’ sana ilham veriyor mu? Öyleyse birkaç örnek vs.
🗨 Aslında ilham tarafı bende biraz ters, ev ve ofis daha çok ilham veriyor. Dışarıda ilham var ama odaklanmak biraz zor. İş dışında üretmeye kalkınca kafanın dağıldığı oluyor.
Yani dışarısı bende daha çok “malzeme topluyor”, ev/ofis ise “metne dönüşüyor.”
Belki de biraz Yengeç burcu etkisi, kim bilir 😄
“Şöyle geriye bakınca, ne garip yerlerde iş yetiştirmeye çalışmışım” dediğin yerler?
🗨 Bu kısmı yazınca bile yoruldum.
Basın toplantılarında
Uçakta, seyahat sırasında
Hatta boarding sırasında uçağa binerken
Çok acil işte arabayı emniyet şeridine çekip laptop açtığım bile oldu.
Sonra dönüp bakınca şunu diyorsun: “Benim mesai kavramım biraz… mobil çalışıyor.”
👋 Durumlar böyle. Sonraki sayıda görüşmek dileğiyle, esen kalın.
İletişim gerekirse: akin@tamamdir.net